जिल्हा प्रतिनिधी पुणे
असे म्हटले जाते की, वडील आपल्या मुलांसाठी संपत्ती, घर आणि जमीन मागे सोडून जातात. पण कर्माच्या भाषेत विचार केला, तर सर्वात मोठी संपत्ती म्हणजे ‘पुण्याईची शिदोरी’ असते. आई-वडिलांचे आचरण हे मुलांच्या आयुष्यासाठी अदृश्य संरक्षक कवच ठरते.
१. संस्कार: बोलण्यापेक्षा वागण्यातून मिळणारे शिक्षण
मुले आपण काय ‘सांगतो’ यापेक्षा आपण काय ‘करतो’ हे जास्त पाहतात. जर घरात वडील कोणाशी तरी फसवणूक करत असतील, तर ते पाहून मुलांच्या मनात ‘अनीती’ हेच यश मिळवण्याचे साधन आहे, असा संस्कार होतो. याउलट, कष्टाची आणि सत्याची भाकरी खाणारे आई-वडील मुलांच्या आयुष्याचा पाया भक्कम करतात.
२. आई-वडिलांची पुण्याई मुलांच्या कामी येते का?
अध्यात्म सांगते की, प्रत्येक जीवाला स्वतःचे कर्म स्वतःच भोगावे लागते. तरीही, आई-वडिलांच्या चांगल्या कर्मामुळे (पुण्याईमुळे) मुलांना एक ‘अनुकूल वातावरण’ मिळते.
उदाहरण: जर वडिलांनी समाजात खूप मदत केली असेल, तर त्यांच्या पश्चात जेव्हा मुलावर संकट येते, तेव्हा कोणीतरी अनोळखी व्यक्ती मदतीला धावून येते आणि म्हणते, “तुझ्या वडिलांनी मला मदत केली होती, म्हणून आज मी तुझ्या पाठीशी आहे.” हेच त्या पुण्याईचे फळ असते.
३. ‘पुण्याई’ म्हणजे काय?
केवळ देवपूजा करणे म्हणजे पुण्याई नव्हे. तर दुसऱ्याच्या दुःखात धावून जाणे, प्रामाणिकपणे आपला व्यवसाय किंवा नोकरी करणे आणि कोणाचेही मन न दुखवणे, यातून जी ऊर्जा निर्माण होते ती म्हणजे पुण्याई. ही पुण्याई कुटुंबाला कठीण काळात मानसिक बळ देते.
४. पुढच्या पिढीला काय द्यावे?
आपण मुलांसाठी बँक बॅलन्स सोडून जातो, पण जर त्यांना योग्य संस्कार दिले नाहीत, तर तो बॅलन्स संपायला वेळ लागत नाही. याउलट, जर त्यांना कर्माचे महत्त्व आणि नीतिमत्ता शिकवली, तर ते शून्यातून विश्व निर्माण करू शकतात.
५. पूर्वजांचे ऋण आणि आपली जबाबदारी
आपल्याला मिळालेले हे शरीर आणि ही स्थिती आपल्या पूर्वजांच्या कर्माचा भाग आहे. म्हणून त्यांच्याबद्दल कृतज्ञता व्यक्त करणे आणि आपण असे काहीही करू नये ज्यामुळे आपल्या घराण्याच्या नावावर काळिमा फासला जाईल, हीच खरी कर्माची जागृती आहे.
आजचा विचार: आपल्या मुलांसाठी सोन्याचे अलंकार करण्यापेक्षा, त्यांना अशा संस्कारांनी अलंकृत करा की, त्यांनी समाजात जिथे कुठे पाऊल ठेवावे, तिथे तुमच्या नावाची आणि संस्कारांची प्रशंसा व्हावी..
🙏🙏
प्रवीण पप्पू शिंदे
राज्य उपाध्यक्ष. राज्य मराठी पत्रकार परिषद. महाराष्ट्र प्रदेश
महाराष्ट्र प्रदेश राज्य सचिव, अखिल भारतीय माथाडी आणि ट्रान्सपोर्ट युनियन
